जनतेची गर्दी जमवता येत नाही, म्हणून AI ची गर्दी जमवायची? काँग्रेसच्या राजकारणाचा हा नवा चेहरा!*

 #रोखठोक_दयानंद_नेने

🛑*जनतेची गर्दी जमवता येत नाही, म्हणून AI ची गर्दी जमवायची? काँग्रेसच्या राजकारणाचा हा नवा चेहरा!*

रामलीला मैदानातील गर्दी दाखवण्यासाठी AI च्या मदतीने तयार केलेला फोटो काँग्रेसच्या नेत्यांनीच सोशल मीडियावर प्रसारित केला. हा केवळ एका फोटोचा घोटाळा नाही; तर राजकारणात प्रतिमा आणि वास्तव यांच्यात वाढत चाललेल्या अंतराचे हे बोलके उदाहरण आहे.

• दिल्लीतील रामलीला मैदानावर १ नोव्हेंबर रोजी INDIA आघाडीने मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात मोठी सभा आयोजित केली. सभेचा विषय होता मतदारयादीतील कथित अनियमितता आणि SIR. काँग्रेसने या सभेला दहा लाख लोक उपस्थित राहतील, असा दावा केला होता.

• सभेनंतर सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या एका छायाचित्राने वेगळाच वाद निर्माण केला. रामलीला मैदान अक्षरशः माणसांनी खचाखच भरलेले असल्याचे दाखवणारा हा फोटो काँग्रेसचे खासदार वामशी गड्डम यांनी पोस्ट केला. काँग्रेस कार्यकारिणीचे सदस्य आणि माजी खासदार जगदीश ठाकोर यांच्यासह इतर काँग्रेस समर्थकांनीही तो पुढे प्रसारित केला.

पण फोटोची सत्यता तपासली असता धक्कादायक वास्तव समोर आले.

• हा फोटो प्रत्यक्ष सभेचा नसून AI च्या मदतीने तयार करण्यात आलेला किंवा संपादित करण्यात आलेला असल्याचे निष्पन्न झाले.

OneIndia Fact Check ने OpenAI च्या SynthID Detector च्या मदतीने या फोटोची तपासणी केली. त्यात SynthID मार्कर आढळला आणि हे माध्यम OpenAI च्या तंत्रज्ञानाने तयार किंवा संपादित केल्याचे निदर्शनास आले. NDTV नेही या प्रकरणाची बातमी दिली. फोटोतील राहुल गांधी आणि सोनिया गांधी यांच्या प्रतिमा तसेच व्यासपीठाची रचना प्रत्यक्ष सभेच्या दृश्यांशी जुळत नसल्याचेही निदर्शनास आले.

केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू यांनी यावर काँग्रेसला टोला लगावत म्हटले की, रामलीला मैदान भरलेले दाखवण्यासाठी AI ने तयार केलेला फोटोसुद्धा काँग्रेसला नीट बनवता आला नाही!

पण हा विषय केवळ एका फोटोपुरता मर्यादित नाही.

ही केवळ AI फोटोची नव्हे, तर खोटे वातावरण निर्माण करण्याची रणनीती?

🔹India Today च्या १ नोव्हेंबरच्या फॅक्ट चेकनुसार, या सभेच्या पार्श्वभूमीवर सोशल मीडियावर आणखी काही दिशाभूल करणाऱ्या गोष्टी प्रसारित झाल्या.

१. सभेला प्रचंड गर्दी जमल्याचे दाखवणारा AI फोटो.

२. १४ डिसेंबर २०२५ रोजी झालेल्या काँग्रेसच्या जुन्या सभेचा व्हिडिओ १ नोव्हेंबर २०२६ च्या सभेचा असल्याचे भासवून प्रसारित करण्यात आला.

३. एका वृत्तपत्राच्या नावाने बनावट पहिल्या पानाचे छायाचित्र प्रसारित करण्यात आले.

४. अभिनेत्री करीना कपूर हिने सभेला उपस्थित राहण्याचे आवाहन केल्याचा बनावट सोशल मीडिया पोस्टही फिरवण्यात आला.

म्हणजेच प्रत्यक्ष सभेच्या गर्दीपासून ते वृत्तपत्रातील बातमी आणि सेलिब्रिटींच्या समर्थनापर्यंत, सोशल मीडियावर एक कृत्रिम वातावरण तयार करण्याचा प्रयत्न झाल्याचे फॅक्ट चेकमधून समोर आले.

या सर्व पोस्ट काँग्रेसच्या अधिकृत नेतृत्वाने तयार केल्या किंवा प्रसारित केल्या, असा पुरावा उपलब्ध नाही. मात्र काँग्रेसच्या काही नेत्यांनी AI फोटो प्रसारित केला, ही बाब नाकारता येत नाही.

🔹विरोधकांची खरी समस्या नेमकी काय आहे?

राहुल गांधी आणि काँग्रेस सातत्याने निवडणूक आयोगावर आरोप करत आहेत. SIR वर प्रश्न उपस्थित करत आहेत. मतदारयादीतील त्रुटींविषयी चर्चा करण्याचा त्यांना पूर्ण अधिकार आहे. निवडणूक आयोगानेही प्रत्येक रास्त प्रश्नाला तथ्यांच्या आधारे उत्तर दिले पाहिजे.

• पण लोकशाहीत आरोप करण्यासाठी पुरावे लागतात आणि जनसमर्थन दाखवण्यासाठी प्रत्यक्ष जनताच लागते. AI च्या मदतीने गर्दी निर्माण करता येईल; पण जनतेचा विश्वास निर्माण करता येत नाही.

• राजकारणात प्रतिमा महत्त्वाची असते, पण प्रतिमा आणि वास्तव यांच्यात जमीन-अस्मानाचे अंतर असेल तर ती प्रतिमा फार काळ टिकत नाही.

• काँग्रेसने दहा लाख लोक येतील, असा दावा केला होता. भाजपने सभेत मोठ्या प्रमाणात जागा रिकाम्या असल्याचे सांगितले. भाजपचे दावेही स्वतंत्रपणे पडताळले पाहिजेत. सभेतील प्रत्यक्ष गर्दी किती होती, याचा निर्णय एका फोटोवर किंवा प्रतिस्पर्धी पक्षाच्या दाव्यावर होऊ शकत नाही.

पण गर्दी दाखवण्यासाठी AI चा वापर झाल्याचे पुरावे समोर आल्यानंतर काँग्रेसने याबाबत स्पष्टीकरण देणे आवश्यक आहे.

🔹 राहुल गांधी, तुमच्या सल्लागारांना वास्तव समजत नाही का?

• राहुल गांधींच्या राजकारणातील एक मोठी अडचण म्हणजे त्यांच्याभोवती असलेली सल्लागारांची फळी. जमिनीवरच्या राजकारणापेक्षा सोशल मीडिया, व्हायरल पोस्ट, नॅरेटिव्ह आणि प्रतिमानिर्मिती यांनाच अधिक महत्त्व दिले जात आहे का, असा प्रश्न या घटनेमुळे उपस्थित होतो.

• भाजपचे यश केवळ प्रचारामुळे नाही. त्यामागे पन्नाप्रमुख, बूथप्रमुख, शक्तिकेंद्रप्रमुख अशी तळागाळापर्यंत पोहोचलेली संघटनात्मक रचना आहे. निवडणुकीच्या कितीतरी आधीपासून मतदारांशी संपर्क ठेवण्याची यंत्रणा आहे. मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी वर्षानुवर्षे केलेले काम आहे.

त्याला उत्तर देण्यासाठी केवळ मोठ्या सभा, सोशल मीडिया मोहिमा आणि व्हायरल छायाचित्रे पुरेशी नाहीत.

• काँग्रेसने स्वतःला एक प्रश्न विचारण्याची वेळ आली आहे : आपल्याला प्रत्यक्षात लोकांचा पाठिंबा वाढवायचा आहे की सोशल मीडियावर लोकांचा पाठिंबा असल्याचा आभास निर्माण करायचा आहे?

AI च्या मदतीने मैदान भरता येईल, फोटोमध्ये लाखोंची गर्दी दाखवता येईल, पण मतपेटीत मात्र AI मतदान करू शकत नाही!

लोकशाहीत शेवटी निकाल सोशल मीडियावरील लाईक्स, व्हायरल फोटो किंवा कृत्रिम गर्दी ठरवत नाही. तो ठरवते सामान्य जनता!

आणि विरोधकांनी हे वास्तव जितक्या लवकर स्वीकारले, तितके त्यांच्या राजकीय भवितव्यासाठी चांगले.

— दयानंद नेने

#Pointblank_Dayanand_Nene