निवडणूकीत पराभव झाला म्हणून निवडणूक आयोग किंवा EVM ला दोष देणे म्हणजे जुलाब झाले म्हणून चड्डीला दोष देण्यासारखे आहे.*

 #रोखठोक_दयानंद_नेने 

🌀 *निवडणूकीत पराभव झाला म्हणून निवडणूक आयोग किंवा EVM ला दोष देणे म्हणजे जुलाब झाले म्हणून चड्डीला दोष देण्यासारखे आहे.*

ही उपमा तळागाळातील आणि अत्यंत आक्रमक अशी एक ग्रामीण मराठी म्हण आहे. याचा मुख्य अर्थ "स्वतःची चूक किंवा अपयश लपवण्यासाठी दुसऱ्या निरपराध गोष्टीवर दोष मढवणे" असा होतो.

या उपमेचा सविस्तर अर्थ आणि विश्लेषण खालीलप्रमाणे आहे:

• मूळ कारण विरुद्ध बाह्य वस्तू: 

जुलाब (diarrhea) होणे ही शरीराची अंतर्गत समस्या किंवा आजार आहे, ज्याचा कपड्यांशी (चड्डीशी) थेट संबंध नसतो. त्यामुळे कपड्यांना दोष देणे मूर्खपणाचे ठरते.

• जबाबदारी झटकणे: 

जेव्हा एखादी व्यक्ती स्वतःचे अपयश, कमतरता किंवा अंतर्गत चुका मान्य करायला तयार नसते, तेव्हा ती परिस्थितीचा किंवा समोर दिसणाऱ्या व्यवस्थेचा (जसे की EVM किंवा निवडणूक आयोग) गैरवापर करून स्वतःची बाजू योग्य दाखवण्याचा प्रयत्न करते.

• राजकीय संदर्भातील अर्थ: 

राजकीय पक्षांचा पराभव हा त्यांच्या चुकीच्या धोरणांमुळे, उमेदवारांमुळे किंवा जनतेचा पाठिंबा नसल्यामुळे (अंतर्गत कारण) होतो. परंतु, याचे आत्मपरीक्षण करण्याऐवजी निवडणूक यंत्रणेवर (बाह्य कारण) खापर फोडणे म्हणजे मूळ समस्येकडे दुर्लक्ष करण्यासारखे आहे.

थोडक्यात सांगायचे तर, "नाचता येईना अंगण वाकडे" किंवा "धूल चेहरे पे थी पर वो आईंना साफ करते रहे "

या प्रसिद्ध म्हणीचेच हे अधिक तीव्र आणि थेट रूप आहे.

सध्या काँग्रेस, सपा वगैरे राजकीय पक्ष देशात निवडणूक आयोगाविरुद्ध जो थयथयाट करत आहेत तो याच पद्धतीचा आहे.

-- दयानंद नेने 

(चित्र नेट वरून)