#रोखठोक_दयानंद_नेने
🔴 *बोले तैसा चाले...! भाजपने दाखवून दिलेला पिढीबदलाचा नवा राजकीय आदर्श*
• "तरुणांना संधी द्यायला हवी", "राजकारणात पिढीबदल झाला पाहिजे", "नव्या भारताला नवे नेतृत्व हवे" अशा घोषणा जवळपास प्रत्येक राजकीय पक्ष करतो. मात्र घोषणा करणे आणि त्याची अंमलबजावणी करणे यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.
अनेक पक्षांमध्ये आजही तीच जुनी चेहरे, तीच नेतृत्वाची वर्तुळे आणि तीच सत्ताकेंद्रे कायम दिसतात.
अशा परिस्थितीत भारतीय जनता पक्षाने आपल्या संघटनात्मक निवडणुकांमध्ये घेतलेला एक निर्णय विशेष लक्षवेधी ठरतो.
• गतवर्षी भाजपने मंडल अध्यक्षपदासाठी ४५ वर्षे आणि जिल्हाध्यक्षपदासाठी ५५ वर्षे ही कमाल वयोमर्यादा निश्चित केली. हा निर्णय अनेकांसाठी धक्कादायक होता. वर्षानुवर्षे पदाच्या प्रतीक्षेत असलेले अनेक इच्छुक या निकषामुळे स्पर्धेबाहेर गेले. काही ठिकाणी तर योग्य वयाचे सक्षम कार्यकर्ते शोधण्यासाठी पक्षालाही मेहनत घ्यावी लागली. तरीही पक्षाने आपल्या धोरणात कोणतीही तडजोड केली नाही.
• यामागे केवळ वयोमर्यादा नव्हती; त्यामागे एक स्पष्ट राजकीय तत्त्वज्ञान होते. भारताची जवळपास ६५ टक्के लोकसंख्या ४५ वर्षांखालील आहे. अशा तरुण देशात राजकीय संघटनाही तरुण, ऊर्जावान आणि भविष्याभिमुख असली पाहिजे. आज मंडल आणि जिल्हा स्तरावर नेतृत्वाची संधी मिळालेला कार्यकर्ता पुढील वीस-पंचवीस वर्षे पक्षाची ताकद बनू शकतो. त्यामुळे हा निर्णय केवळ आजसाठी नसून पुढील दोन दशकांसाठी नेतृत्व तयार करण्याचा आराखडा आहे.
• भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची कार्यपद्धती पाहिली, तर त्यात दीर्घकालीन नियोजनाला नेहमीच महत्त्व दिले जाते. निवडणुका डोळ्यांसमोर ठेवून नव्हे, तर पुढील पिढीचा विचार करून संघटन उभारणे हा त्यांचा दृष्टिकोन राहिला आहे. म्हणूनच संघटनेतील प्रत्येक निर्णयामागे दीर्घकालीन राजकीय गणित आणि नेतृत्व विकासाची स्पष्ट योजना दिसून येते.
• या विचाराचा प्रत्यय केवळ संघटने पुरता मर्यादित राहिला नाही. विविध राज्यांमध्ये पन्नाशीतील नेत्यांना मुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी देऊन पक्षाने नेतृत्वाच्या नव्या पिढीला पुढे आणण्याचा प्रयत्न केला. अनुभवाला मान देतानाच तरुणाईवर विश्वास ठेवण्याचा हा संतुलित दृष्टिकोन आहे.
👉 परंतु या संपूर्ण प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे पक्षाने स्वतःवरही तेच निकष लागू केले. राष्ट्रीय अध्यक्षपदासाठी अवघ्या ४५ वर्षीय *नितीन नबीन* यांची निवड करून भाजपने स्पष्ट संदेश दिला—नियम केवळ इतरांसाठी नसतात; ते स्वतःलाही लागू असतात.
🔹 यालाच मराठीत "बोले तैसा चाले" असे म्हणतात.
• राजकारणात विश्वासार्हता भाषणांमुळे निर्माण होत नाही; ती कृतीतून निर्माण होते. ज्येष्ठांना सन्मान देत असतानाच नव्या नेतृत्वाला जबाबदारी देणे, निर्णय घेताना अल्पकालीन राजकारणापेक्षा दीर्घकालीन संघटनशक्तीचा विचार करणे आणि स्वतः जाहीर केलेल्या निकषांचे स्वतः पालन करणे—ही कोणत्याही संघटनेच्या परिपक्वतेची लक्षणे आहेत.
• अर्थात, केवळ वय कमी असणे म्हणजे नेतृत्वाची गुणवत्ता सिद्ध होत नाही. अनुभव, अभ्यास, जनसंपर्क, निर्णयक्षमता आणि संघटन कौशल्य यांचाही तितकाच मोठा वाटा असतो. मात्र योग्य वेळी संधी मिळाली तरच ही गुणवत्ता विकसित होऊ शकते. म्हणूनच तरुणांना नेतृत्वाच्या केंद्रस्थानी आणणे ही काळाची गरज आहे.
• आज अनेक राजकीय पक्ष पिढीबदलाबद्दल बोलतात; पण प्रत्यक्षात नेतृत्व बदलण्याची वेळ आली की तेच जुने चेहरे पुढे येतात. भाजपने मात्र संघटनात्मक स्तरावर कठोर निर्णय घेऊन, त्याच तत्त्वांची अंमलबजावणी सर्वोच्च पदांवरही करून वेगळा आदर्श निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
• शेवटी कोणत्याही राजकीय पक्षाचे खरे सामर्थ्य केवळ त्याच्या घोषणापत्रात नसते; ते त्याच्या संघटन संस्कृतीत असते. आणि ज्या पक्षाची कृती त्याच्या विचारांशी सुसंगत असते, त्यालाच लोक दीर्घकाळ विश्वासाने स्वीकारतात.
म्हणूनच भाजपच्या या निर्णयाचे सार एका वाक्यात मांडायचे झाले, तर ते असे—
"बोले तैसा चाले... आणि म्हणूनच संघटन मजबूत राहते, नेतृत्व सातत्याने घडत राहते.
-- दयानंद नेने
1 जुलै 2026
Comments
Post a Comment